Aile Planlaması Nedir? Neden Önemlidir?

Aile planlaması; istedikleri zaman istedikleri sayıda çocuk sahibi olmaları için ailelere verilen hizmetlerin tamamıdır. Aile planlaması ailelerdeki çocuk sayısını sınırlandırma anlamına gelmez. Aile planlamasının amacı; anne ve doğacak çocukların sağlıklı olması ve gebeliğin, çocuk sahibi olmak istendiği zaman oluşmasıdır.

Gebelik oluşma zamanı çok önemlidir

Gebelik oluşma zamanı çok önemlidir çünkü 2 yıldan az aralıklarla yapılan doğumlar annenin vücut sağlığını önemli ölçüde bozmakta, gebelik sırasında riskleri artırmakta, hatta ara vermeden arka arkaya yapılan doğumlar anne ölümlerine neden olmaktadır. Ayrıca sık aralıklarla doğan çocukların anne karnında gelişmeleri tam olmamakta (düşük doğum ağırlıklı bebekler), sakatlık oranı yükselmekte, bakımları güçleşmekte ve bebek ölümleri artmaktadır.

Aile Planlamasının Amaçları

  • Bireyleri ve aileleri, üreme sağlığı konusunda eğitmek.
  • Anne ölümlerini önlemek ve anne sağlığını korumak.
  • Bebeklerin sağlıkla doğmalarını ve yaşamalarını sağlamak.
  • Yüksek riskli gebelikleri önlemek.
  • İstenmeyen gebelikleri önlemek.
  • Çocuk sahibi olmak isteyenlere tıbbi yardım sağlamak.
  • Bireyleri aile planlaması yöntemleri konusunda eğitmek.

Türkiye’de Aile Planlaması Hizmetleri

Ülkemizde Sağlık Bakanlığı’na bağlı olan sağlık ocakları, ana - çocuk sağlığı ve aile planlaması merkezleri, hastaneler ve özel sağlık merkezlerinde aile planlaması hizmetleri verilmektedir. Kamu kuruluşlarında kondom (prezervatif) ve doğum kontrol hapları ücretsiz dağıtılmakta, rahim içi araç ücretsiz ya da çok düşük bir ücret karşılığında uygulanmaktadır.

Yetersiz Aile Planlamasının Getirdiği Sonuçlar

Tıbbi açıdan az gelişmiş olan ülkeler aynı zamanda aile planlaması kullanım oranı açısından da en geride kalan ülkelerdir. Bunun getirdiği direkt sonuç gebelikte ve doğumda anne adaylarında ve doğum sonrası anne ve bebekte istatiksel olarak görülmesi beklenen sorunlara sayısal olarak daha hızlı ulaşılması ve yetersiz tıbbi destek yüzünden bu sorunlara gereğince müdahale edilememesidir.

Günümüzde dünya nüfusunun %75’i gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde yaşanmakta ve tüm doğumların %85’i, tüm anne ölümlerinin %99’u, tüm bebek ve çocuk ölümlerinin %95’i bu bölgelerde olmaktadır. Ölüm oranlarının bu kadar yüksek olmasının nedeni bu ülkelerde tıbbi yardımın yetersiz olmasıdır. Ülke ne kadar gelişmiş olursa olsun bazı normal dışı durumların ortaya çıkması engellenememektedir. Aradaki farkı yaratan, sorun ortaya çıktığında ülkenin sorunu gidermedeki yeterliliğidir.

Söz konusu veriler özellikle gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde aile planlaması hizmetlerine verilmesi gereken önemi göstermektedir. Unutulmaması gereken, aile planlaması yöntemi kullanıp kullanmamanın iki nedene bağlı olabileceğidir: Birinci neden, olanak olmadığından veya yöntemler konusunda bilgi sahibi olunmadığından kullanmamak, ikinci neden ise ihmal nedeniyle kullanmamaktır.

Aile planlaması hizmetleri yaygınlaşmakta

Ülkemizde aile planlaması hizmetleri gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Ancak buna rağmen pek çok kişi gerek bilgisizlikten gerekse ihmalkarlıktan aile planlaması yöntemlerini yeterince kullanmamaktadır. Kendi ve toplum sağlığımız için aile planlaması hizmetini öğrenmeli ve uygulamalıyız. Bu konuda eczacınıza ve/veya aile planlaması hizmeti veren kuruluşlara danışmaya çekinmeyiniz. Sağlıklı bir toplum sağlıklı bireylerden oluşur. Sağlık profesyonelleriniz sağlık hizmetleri konusunda sizlere destek olmaya her zaman hazırdır.

Ecz. Z. Kübra Özden

İlgili Makaleler:

Gebeliği Önleyici Yöntemler (Aile Planlaması Yöntemleri)

Doğum Kontrol Hapları

Doğum Kontrol Hapları ve Merak Edilenler

Adet (Regl) Ağrıları

Korunmasız İlişki Sonrasında Gebeliği Önlemek İçin Artık 5 Gününüz Var