Doğum Kontrol Hapları Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Birçok ilaç gibi doğum kontrol haplarının da belirli yan etkileri vardır. Bazı yan etkiler ilacı kullanan hemen her bayanda görülebilirken bazı yan etkiler nadiren ortaya çıkmaktadır. Yan etkilerin bazıları nadiren ortaya çıksalar da küçümsenmeyecek kadar ciddiyet arz ederler. Söz konusu yan etkilerin değerlendirilmesi noktasında hasta, eczacı ve doktora ayrı ayrı görevler düşmektedir. Biz eczacılar olarak üzerimize düşen görevi yapıyor ve doğum kontrol hapı kullanımı ile ilişkilendirilmiş ciddi yan etkiler, risk faktörleri ve erken belirtileri sizlere sunuyoruz:

Doğum kontrol hapı kullanımı ile miyokard enfarktüs, inme, derin toplardamarlarda pıhtı oluşumu, dolaşımla gelen pıhtının akciğerlerle ilgili lenf ya da kan damarlarını tıkaması gibi damarlarda pıhtı ve tıkanıklık oluşması ile ilişkili hastalık riskindeki artış arasında bir ilişki olduğu öne sürülmüştür. Ancak bu durumlara nadiren rastlanır.

Eğer bu durumlardan ya da risk faktörlerinden herhangi biri mevcutsa, ilacın kullanımının yararı ve olası riskleri her bir kadın için ayrıca karşılaştırılmalı ve kullanıma başlamadan önce hekim tarafından değerlendirilmelidir. Bu durumlardan ya da risk faktörlerinden herhangi birinin alevlenmesi, tekrarlaması ya da ilk kez ortaya çıkması halinde hekime başvurulmalıdır. İlaç kullanımının devamına ya da kesilmesine hekim karar vermelidir.

Toplardamar veya atardamarlarla ilgili pıhtı oluşumu / bir damarda oluşan trombüsten kopan pıhtı parçasının başka bir bölgedeki bir damarda tıkanmaya yol açması (tromboemboli) ya da beyin damarlarıyla ilgili bir olay şu bulgularla beraber olabilir:

·         Bacakta tek taraflı ağrı ve/veya şişme;

·         Sol kola yayılan/yayılmayan ani şiddetli göğüs ağrısı;

·         Ani nefes darlığı, ani öksürük başlangıcı;

·         Alışılmadık, şiddetli, uzamış baş ağrısı;

·         Ani kısmi ya da tam görme kaybı;

·         Cisimleri çift görme;

·         Konuşma bozukluğu;

·         Baş dönmesi;

·         Vücudun bir parçasında ya da bir tarafında ani olarak ortaya çıkan belirgin hissizlik ya da güç kaybı.

Toplardamar veya atardamarlarla ilgili pıhtı oluşumu / bir damarda oluşan trombüsten kopan pıhtı parçasının başka bir bölgedeki bir damarda tıkanmaya yol açması (tromboemboli) ya da beyin damarlarıyla ilgili bir olayın riski aşağıdaki faktörlerle artar :

  • Yaş;
  • Sigara (içilen sigara sayısı arttıkça ve ilerleyen yaşla, özellikle 35 yaşın üzerindeki kadınlarda risk daha fazla artar);
  • Olası aile öyküsü (bir kardeşte ya da anne – babada daha erken yaşlarda, bir damarda oluşan trombüsten kopan pıhtı parçasının başka bir bölgedeki bir damarda tıkanmaya yol açmış olması). Eğer kalıtsal bir yatkınlıktan şüphelenilirse, doğum kontrol hapı kullanmaya karar vermeden önce bir sağlık uzmanına danışınız.
  • Obezite (vücut ağırlık indeksinin 30 kg / m² üzerinde olması);
  • Hipertansiyon (yüksek kan basıncı);
  • Migren;
  • Kalp kapak hastalığı;
  • Kalbin bölümlerinde titreşim hareketlerinin oluşması (atriyal fibrilasyon);
  • Kanda çeşitli lipoprotein düzeylerinin bozulması;
  • Uzun süreli hareketsiz kalmak, cerrahi girişim, bacaklara herhangi bir cerrahi girişim, darbe alma. Bu durumlarda doğum kontrol hapı kullanımının (seçimli cerrahi girişim durumlarında 4 hafta önceden olmak üzere) kesilmesi ve tamamen tekrardan hareket edebilir duruma gelmeyi takiben 2 haftadan önce başlanmaması önerilebilir.