Doğum Kontrol Haplarının Etkisini Azaltan İlaç ve Durumlar

Doğum kontrol hapı kullanımı sırasında kendini güvende hisseden birçok bayan farkında olmadan yaptıkları basit hatalar ve kullandıkları diğer ilaçlar yüzünden hiç beklemedikleri bir anda hamile kalmaktadır. Doğum kontrol hapları reglin (adetin) birinci günü alınmaları ve her gün düzenli olarak kullanılmaları halinde gebeliğe karşı oldukça yüksek koruma gösteren ilaçlardır. Ancak bazı durumlar doğum kontrol haplarının gebeliğe karşı koruyuculuklarını azaltır ve ek bir bariyer yöntem kullanılmasını gerektirir:

  • Doğum kontrol hapları her gün yaklaşık olarak aynı saatte alınmalıdır. Bu sayede etken madde kanda belirli bir düzeyde bulunabilir. Doğum kontrol hapı alımının unutulması veya atlanması ilacın kanda bulunan seviyelerinde düşmeye yol açar ve sonuç olarak koruyucu etki azalır.
  • Doğum kontrol hapları vücuda sindirim sistemi aracılığı ile alınırlar. İlaç alımından sonraki ilk birkaç saat içerisinde kusma veya ishal görülmesi, ilacın bağırsaklardan emilimini önleyebilir ya da azaltabilir. Bu durum da tıpkı ilaç alımının atlanması gibi gebeliğe karşı koruyuculuğu azaltır. Böyle bir durumda en kısa sürede son alınan dozun tekrarlanması gerekir.
  • Belirli bazı ilaçlar doğum kontrol hapları ile etkileşime girer ve doğum kontrol hapının koruyuculuğunu azaltır. Bu ilaçları kullanan bayanlar tedavi süresince ve tedaviden sonra belirli bir süre boyunca ek bir bariyer yöntem kullanmalıdır.

o    belirli antibiyotikler [amoksisilin (Alfoxil, Amoksina, Amoxicil, Helipak, Largopen); ampisilin (Alfasilin, Ampisina, Makrosilin, Penbisin); ampisilin ve fenazopiridin hidroklorür kombinasyonu (Azosilin); ampisilin ve sulbaktam kombinasyonu (Alfasid, Ampisid, Combicid, Duobak, Duobaktam, Duocid, Sulcid); bakampisilin (Bakamsilin, Penbak); benzatin penisilin (Benzapen, Depopenisilin); benzil penisilin (Kristapen, Kristasil, Penicillin-G Potasyum); benzil penisilin ve prokain penisilin kombinasyonu (Deposilin, Penadur); doksisiklin hiklat (Monodoks, Tetradoks); fenoksimetilpenisilin (Cliacil, Penoksil, Pen-Os); flukloksasilin (Flix, Floksin); ko-amoksilav (Amoklavin, Amoksilav BID, Augmentin, Bioment BID, Croxilex BID, Klamoks BID, Klavunat); piperasilin (Pipraks); piperasilin ve tazobaktam kombinasyonu (Tazocin); Tikarsilin (Timentin); prokain benzilpenisilin (Devapen, İecilline, Pencain-K); rifampisin (Rifadin, Rifcap, Rifex); tetrasiklin (Tetra, Tetralet, Tetramin); vb. ];

o    belirli mantar ilaçları [griseofulvin (Gefulvin Forte)];

 

 

o    belirli epilepsi ilaçları [fenitoin sodyum (Epanutin, Epitoin, Phenhydan, Phenytoin, Epdantoin, Hidantin); karbamazepin (Karazepin, Karbalex, Karbasif, Karberol, Kazepin, Tegretol, Temporol, Teril); okskarbazepin (Trileptal, Epsile, Oxilepsi); primidon (Mysoline);

 

 

o    fenobarbital içeren ilaçlar (Paranox, Pirofen, Luminal, Luminaletten);

 

o    ritonavir (Norvir).

Yukarıda yer alan ilaçların doğum kontrol hapı ile aynı dönemde kullanılması halinde ek bir koruyucu yöntem kullanılmalıdır. Aksi takdirde bu ilaçlar doğum kontrol haplarının etkisini azaltabileceğinden istenmeyen bir gebelik meydana gelebilir.

Gebelik önleyici etkilerinin yüksekliği ve kullanım kolaylığı nedeniyle doğum kontrol hapları yaygın olarak kullanılan bir gebelikten korunma yöntemidir. Ancak ilaç alım zamanında ciddi bir gecikme veya atlama ya da ilaç etkileşimlerini önemsememe doğum kontrol hapının gebelik önleyici etkisini önemli ölçüde azaltabilir. Doğum kontrol hapı kullanımında dikkat edilmesi gereken kurallara uymak çok önemlidir. İstenmeyen bir gebelik yaşamamak için bu kriterlere dikkat etmek ve gerekli tedbirleri zamanında almak çiftlerin atlamaması gereken önemli bir görevdir.

Ecz. Z. Kübra Özden