AKUT BÖBREK YETMEZLİĞİ

Akut Böbrek Yetmezliği Tanım

Akut böbrek yetmezliği böbreklerin kandaki atık maddeleri süzme fonksiyonlarını ani şekilde kaybetmesidir. Böbrekler vücuttaki fazla suyu,atık maddeleri, elektrolitleri (sodyum,potasyum gibi) dışarı atarak ve belli hormonlar salgılayarak vücuttaki dengeyi sağlamakla görevli organlardır.Böbrekler bu görevlerini yerine getiremediğinde pek çok atık madde kanda birikir,gerekli hormonlar salgılanamaz ve kalp ve sinir sistemi dahil tüm vücudu etkileyerek hayatı tehdit eder.Akut böbrek yetmezliği ciddi bir durumdur ve yoğun tedavi gerektirir.Uygun tedavi sonrası böbrekler normal fonksiyonlarına dönebilirler.

Akut Böbrek Yetmezliği Nedenleri

İlerlemiş yaş,yoğun bakım,diyabet,yüksek tansiyon,kalp hastalıkları,böbrek hastalıkları akut börek yetmezliğine yakalanma riskini arttırır.

  • Böbreklere kan akışının yavaşlaması veya kesilmesi;

  • Aşırı kan veya sıvı kaybı (ağır travma,kaza sonrası veya ameliyat esnasındaki kanamalar),

  • Kalp krizi,

  • Kalp hastalıkları,

  • Böbrek atardamarının tıkanması,

  • Enfeksiyonlar,

  • Şok,

  • Ciddi alerjik reaksiyonlar,

  • Ciddi yanıklar,

  • Non steroid antiinflamatuar ilaçlar (NSAIDs;naproxen,asetilsalisilik asit,ibuprofen bunlardan bazılarıdır),

  • Tansiyon ilaçları bu duruma sebep olabilir.

  • Böbrek hasarı;

  • Böbrek atardamarında veya toplar damarında pıhtılaşma,

  • Yüksek kolesterol,

  • Nefrit (böbrekte kan süzen ince filtrelerin (glomerül) iltihaplanması),

  • Bağışıklık sistemi hastalıkları (lupus),

  • Antibiyotikler,kimyasallar,kemoterapi ilaçları,görüntüleme tekniklerinde kullanılan radyoaktif boyalar,

  • Kan hastalıkları (kanser,çomak hücre anemisi),

  • Alkol,ağır metal,kokain gibi toksik maddeler bu duruma sebep olabilir.

  • Böbreklerde idrar akışının engellenmesi;

  • İdrar kesesi (mesane) kanseri,

  • İdrar yolunda tıkanma,

  • Böbrek taşları,

  • Prostat büyümesi veya kanseri,

  • Serviks veya kolon kanseri bu duruma sebep olabilir.

Akut Böbrek Yetmezliği Belirtileri

  • İdrar üretiminde azalma,

  • Bacaklarda,ayaklarda,dizlerde sıvı birikmesi nedeniyle şişlik,ödem,

  • Yorgunluk,bitkinlik,

  • İştah kaybı,

  • Mide bulantısı ve kusma,

  • Göğüs ağrısı,

  • Nefes darlığı,

  • Ruhsal veya akli değişimler,

  • Koma.

Akut Böbrek Yetmezliği İçin Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

  • Eğer siz de bu belirtilerden birkaçına sahipseniz acilen bir doktora başvurunuz.

Akut Böbrek Yetmezliğinin Tedavisi

Akut böbrek yetmezliğinin tedavisi hastaneye yatmayı gerektirir.Hastanede ne kadar kalacağınız ise hastalığınızın sebebine ve böbreklerinizin durumuna bağlıdır.Sebebine bağlı olarak hastalık birkaç gün,birkaç hafta yada birkaç ay içinde geriler.Bazı durumlarda ise kronik böbrek yetmezliğine dönüşebilir.

  • Eğer akut böbrek yetmezliğiniz başka bir hastalık sonucu oluştuysa altta yatan bu hastalığın tedavi edilmesi gerekmektedir.

  • Eğer akut böbrek yetmezliğiniz aşırı sıvı veya kan kaybından kaynaklanıyorsa bu durumda doktorunun damar yoluyla sıvı ve kan takviyesi yapabilir.

  • Bacaklar ve ayaklardaki ödemi engellemek için sıvı alımını sınırlamanız ve diüretik ilaçlar kullanması gerekebilir.

  • Kandaki kalsiyum ve potasyum dengesini sağlamak için ilaç kullanılır.Böbreklerin fazla potasyumu kandan atamaması durumunda kandaki yüksek potasyum kalbin durmasına neden olabilir.

  • Kandaki atık maddeleri vücuttan uzaklaştırmak için diyaliz kullanılır.Diyaliz sayesinde sodyum potasyum ve sıvı dengesi sağlanır.Ayrıca atık maddeler de vücuttan uzaklaştırılmış olur.

Akut böbrek yetmezliği tedavisi alırken yaşam tarzınızda da birkaç değişiklik yapmanız gerekmektedir.

  • Düşük potasyumlu besinler tüketin. Muz, portakal, patates, ıspanak ve domates yüksek potasyum içeren besinlere örnektir.Elma,lahana,yeşil fasülye,üzüm de düşük potasyum içeren besinlerdendir.

  • Tuz tüketiminizi olabildiğince sınırlayın.Alacağınız az miktarda bile fazladan tuz vücudunuzda aşırı ödemlere sebep olur ve böbreklerinize ekstra yük bindirir.

Akut Böbrek Yetmezliği Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Akut böbrek yetmezliği tedavi edilmese kalıcı böbrek hasarına bu da ölüme kadar götürecek ciddi durumlara neden olabilir.Hastalık kronik formuna dönüşebilir.Ayrıca kas güçsüzlüğüne ve vücutta sıvı toplanmasına neden olur.Bu durum da solunumu etkileyebilir.Vücuttaki elektrolit (sodyum-potasyum gibi) dengesi bozulduğu için kalp etkilenir hatta durabilir.