KALP YETMEZLİĞİ

Kalp Yetmezliğinin Tanımı

Kalp yetmezliği; kalbin vücuda yeteri kadar kan pompalayamaması sonucu oluşur. Kalbin vücuttaki görevi kirli kanı vücuttan toplayarak akciğerlere iletmek ve akciğerlerden aldığı kanı vücudun diğer organlarına göndermektir. Kalp yetmezliğinde bazen sağ karıncık (kalbin kirli kanı akciğerlere pompalayan bölümü), bazen sol karıncık (kalbin temiz kanı vücuda pompalayan bölümü) ve bazen de her ikisi pompa görevini yapamamaya başlar. Bu pompanın işlememesi organların yeteri kadar beslenememesine ve dolayısıyla ciddi rahatsızlıklara sebep olur. Bunun yanında bir süre sonra kan ve vücut sıvıları organlarda birikmeye başlar, bu da organlara ayrıca yük getirir.

Kalp Yetmezliğinin Nedenleri

Kalp kasını etkileyen pek çok hastalık kalp yetmezliğine neden olabilir. Bazıları kalp kasına doğrudan zarar vererek işlevini yeterince yerine getirmesini engeller, bazıları ise kalp kasına aşırı yük getir ve kalp vücudun ihtiyaçlarını karşılayamamış olur.

  • Koroner arter hastalığı ve kalp krizi,

  • Yüksek tansiyon,

  • Kalp kapakçıkları hastalıkları,

  • Kardiyomiyopati (kalp kasının çeşitli nedenlerle güçsüzleşmesi),

  • Miyokardit (kalp kasının çeşitli nedenlerle iltihaplanması),

  • Doğuştan gelen kalp hastalıkları,

  • Kalp aritmileri (ritim bozuklukları),

  • Diyabet, ciddi anemi, hipertiroid gibi bazı hastalıklar kalp yetmezliğine neden olabilir.

Bunların dışında virüs enfeksiyonları, alkol kullanımı, bazı böbrek hastalıkları, uyku apnesi, bazı diyabet ilaçları kalp yetmezliği oluşma riskini arttırabilir.

Kalp Yetmezliğinin Belirtileri

Kalp yetmezliğinin belirtileri şiddetli veya hafif olabilir ve yavaşça ya da aniden ortaya çıkabilir. Bu tamamen hastanın durumuna, kalbin ne kadar hızlı ve ne derecede yetersizleşmeye başladığıyla ilgilidir.

  • Nefes darlığı,

  • Halsizlik, bitkinlik,

  • Göğüs ağrısı,

  • Bacaklarda, dizlerde ve ayaklarda şişlik (ödem),

  • Hızlı ve düzensiz kalp atışı,

  • Aktivitelerde zorlanma, hemen yorulma,

  • Öksürük ve hırıltı,

  • Pembe veya kırmızı renkli, kanlı balgam,

  • Karında şişlik (ödem),

  • Sıvı birikmesinden kaynaklanan ani kilo artışı,

  • İştah kaybı,

  • Mide bulantısı,

  • Konsantrasyon güçlüğü ve dikkat dağınıklığı.

Kalp yetmezliği aktiviteleri sınırlandırma derecesine göre 4 kategoriye ayrılır;

  • Kalp yetmezliği 1 kategorisinde herhangi bir semptomun farkına varmadan sıradan fiziksel aktivitelerinizi yapabilirsiniz.

  • Kalp yetmezliği 2 kategorisinde orada dereceli aktiviteleri yaparken nefessiz kalma ve diğer rahatsızlıklar görülür.

  • Kalp yetmezli 3 herhangi bir fiziksel aktivitenin belirtilere neden olacağı anlamına gelir.

  • Kalp yetmezliğinin en ileri düzeyi olan 4. kategoride dinlenirken bile nefessiz kalma, halsizlik, uzanırken nefes almada güçlük görülür.

Kalp Yetmezliği İçin Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

Eğer siz de yukarıda bahsedilen belirtilerden birkaçına sahipseniz bir an önce doktora başvurunuz.

Kalp Yetmezliğinin Tedavisi

Kalp yetmezliği kronik (uzun süreli) bir hastalıktır ve yaşam boyu tedavi gerektirebilir. Tedavinin amacı hastalığın neden olduğu rahatsızlıkları ve belirtileri ortadan kaldırmak, yaşam kalitesini arttırmak ve ani ölüm riskini azaltmaktır. Bazı durumlarda hastalığa neden olan faktörler ortadan kaldırıldığında kalp yetmezliği de iyileştirilmiş olur.

Yaşam tarzında yapılacak bazı değişiklikler kalp yetmezliğinin neden olduğu belirtileri hafifletebilir veya ortadan kaldırabilir. Ayrıca bunlar hastalığın daha da ilerlemesine engel olur.

  • Sigara içiyorsanız bir an önce bırakın. Sigara kalp-damar sistemine pek çok farklı yönden zarar verir.

  • Günlük olarak kilonuzu takip edin. Eğer günde 1.5 kilo veya daha fazlasını alıyorsanız bu durumu doktorunuza bildirin. Çünkü bu tedavinizin iyi gitmediğini ve sıvıların vücudunuzda hala toplandığını gösterir.

  • Tuz tüketimini olabildiğince sınırlandırın. Tuz vücutta su tutulumunu arttırır ki zaten kalp yetmezliğinde görülen nefes darlığı, ayaklarda ve karında şişlik yüzdendir. Eğer aşırı tuz tüketiyorsanız rahatsızlıklarınız daha da kötüleşebilir.

  • Sağlıklı kilonuzda kalın. Aşırı kilonuz varsa bunlardan kurtulun gerekiyorsa profesyonel yardım alın.

  • Doymuş ve trans yağ tüketimini limitleyin.

  • Alkol tüketimini limitleyin. Bazı durumlarda doktorunuz sıvı tüketimini de sınırlandırmanızı da isteyebilir.

  • Doktorunuzla yapabileceğiniz egzersizler hakkında konuşun. Belirtilerinizin artmasına neden olacak, sağlığınızı riske edebilecek egzersizlerden kaçının.

  • Stresten olabildiğince uzak durun.

Kalp yetmezliği tedavisinde genellikle birkaç ilaç birlikte kullanılır. Hastanın durumuna, hastalığın seviyesine göre kullanılan ilaçlar farklılık gösterir.

  • Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri kan basıncını düşürür, damarları gevşetir ve genişletir. Bu sayede kan akımını kolaylaştırır ve kalbin iş yükünü azaltır. Kalp yetmezliği belirtilerinin azalmasında etkilidir.

  • Anjiyotensin II reseptör blokerleri de anjiyatensin dönüştürücü enzim inhibitörleriyle benzer etkiye sahiptir. Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri kullanmayan, bu ilaca hassasiyeti bulunan hastalarda anjiyotensin II reseptör blokerleri kullanılabilir.

  • Digoksin kalp kasının daha güçlü kasılmasını sağlar. Ayrıca kalbin atım hızını da yavaşlatır. Kalp yetmezliği belirtilerini azaltır.

  • Beta blokerleri kalbin atım hızını yavaşlatır ve kan basıncını düşürür. Ayrıca kalpte meydana gelen bazı hasarların da düzelmesini sağlayabilir. Anormal kalp ritmi oluşmasını ve bu nedenle meydana gelen ani ölüm riskini azaltır. Kalp yetmezliği belirtilerini azaltır, kalp fonksiyonlarını düzeltir ve hastanın yaşam süresine katkı sağlar.

  • Diüretikler vücutta biriken veya birikebilecek olan sıvının idrar yoluyla atılmasını sağlar. İdrara çıkma sıklığını arttırır, akciğerlerde ve bacaklarda birikmiş sıvının atılmasına yardımcı olur.

  • Ayrıca doktorunuz bunların dışında diğer kalp ilaçlarını da önerebilir. Örneğin göğüs ağrısı için nitratlar, kolesterol seviyenizi düşürmek için kolesterol düşürücü ilaçlar veya kalp krizi riskini azaltmak için kan inceltici ilaçlar gibi.

Bazı durumlarda kalp yetmezliğine neden olan durum ameliyatla tedavi edilir.

  • Eğer arterlerdeki (atardamar) tıkanıklık kalp yetmezliğine sebep oluyorsa bypass ameliyatıyla tedavi sağlanabilir. Bypass ameliyatında tıkanmış damar vücudun başka bir bölgesinde sağlıklı damarla veya sentetik bir tüple değiştirilir. Bu sayede kan akışı düzeltilmiş olur.

  • Kalp yetmezliği kapakçıklardaki sorun nedeniyle oluşmuşsa, kapakçıklar ameliyatla onarılabilir veya değiştirilebilir. Bu sayede kalp yetmezliği tedavi edilmiş olur.

  • İmplante edilebilen kardiyoverter defibrilatör kalp piline benzer bir cihazdır ve göğüsün altına yerleştirilir. Bu cihaz kalp ritmini kontrol eder. Kalpte anormal bir ritim oluştuğunda veya kalp durduğunda kalbi normal ritmine döndürmeye çalışır.

  • Kalp pompası karına veya göğse yerleştirilir ve zayıflamış kalbin pompa yapmasına yardım eder.

  • Tüm bunların yeterli olmadığı durumlarda kalp nakli düşünülebilir.

Kalp Yetmezliğinden Korunma Yolları

Kalp yetmezliğinden korunma en önemli nokta kalp yetmezliğine neden olabilecek risk faktörlerinden uzak durmaktır. Yaşam tarzındaki değişikliklerle ve bazı ilaçlarla kalp yetmezliğine neden olabilecek koroner arter hastalığı, yüksek tansiyon gibi kalp hastalıklarını kontrol altına alabilirsiniz.

  • Sigara içmeyin.

  • Yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, diyabet gibi hastalıklarınız varsa uygun tedavi alarak bunları kontrol altında tutun.

  • Düzenli olarak fiziksel egzersiz yapın.

  • Sağlıklı beslenin.

  • Sağlıklı kilonuzda kalın, gerekiyorsa kilo verin.

  • Stresten uzak durun.