SİROZ

Sirozun Tanımı

Siroz,en basit tanımıyla karaciğerde yaraların oluşmasıdır.Siroz hastalığında normal karaciğer hücreleri ölerek yerini bağ dokusu hücrelerine bırakır,karaciğer dokusu düzeltilemeyecek şekilde tahrip olur.

Kronik (uzun süreli) alkol kullanımı,hepatit B,hepatit C,safra kanalının tıkanması,bazı kalıtsal hastalıklar,karaciğerin aşırı yağlanması,bazı otoimmün (bağışıklık sistemi) hastalıkları siroza neden olabilir.Amerika’da ve Avrupa’da sirozun en büyük nedeni yüksek alkol kullanımıdır.

Hafif siroz hastalığında karaciğer kendi kendini onarabilirken,orta şiddetli ve ağır sirozlarda karaciğer bir daha normal fonksiyonunu yerine getiremeyebilir.Karaciğerin görevini yapamaması vücutta pek çok organı etkiler.Beyin,mide,yemek borusu,böbrekler,kaslar etkilenen yapılardır.Özellikle artan kan basıncı nedeniyle mide ve yemek borusu kanamaları hayati tehlike arz eder.Kandaki toksik maddeler karaciğer tarafından temizlenemediğinden beyin etkilenebilir ve ‘karaciğer ensefalopati’si denen durum ortaya çıkabilir.

Siroz insandan insana bulaşabilen bir hastalık değildir.

Sirozun Belirtileri

Sirozda yıllar boyunca belirti görülmeyebilir.Bu sırada karaciğer gittikçe işlevini kaybeder ve aşırı karaciğer hasarı olduğunda belirtiler kendini göstermeye başlar.

  • Halsizlik,yorgunluk,bitkinlik,

  • Ciltte kolay çürüme,morarma,kanama,

  • Karında sıvı toplanması,şişkinlik,

  • İştah kaybı,

  • Mide bulantısı,

  • Ayaklarda şişme,

  • Kilo kaybı,

  • Sarılık (cildin ve göz beyazının sararması),

  • Deri altındaki kan damarlarının kırmızı örümcek gibi görünmesi,

  • Kaşıntı,

  • Kan kusma,dışkıda kan,

  • Zihinsel bozukluklar,kişilik değişimleri (karaciğer ensefalopatisi).

Siroz İçin Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

  • Siz de bu belirtilerden birkaçına sahipseniz bir an önce doktora görünmeniz faydalı olacaktır.

Sirozun Tedavisi

Siroz hastalığını tedavisi yoktur.Ancak genel olarak hastalığın oluşturduğu rahatsızlıkları geçirmek,hastayı belirtilerden kurtarıp rahatlatmak için uygulanan tedaviler vardır.

  • Hafif sirozda zararı en hafife indirmek,hastalığın ilerlemesini engellemek için yapılabilecekler bir takım uygulamalar vardır.

  • Alkol tüketimini bırakın.Eğer alkol bağımlığınız varsa bu konuda tedavi alın.

  • Hepatit hastalığını kontrol altına alın,doktorunuzun verdiği ilaçları düzenli olarak kullanın.

  • Karaciğere ekstra yük getiren ilaçların kullanımı bırakın,bu ilaçları kullanmak zorundaysanız doktorunuzla görüşerek doz ayarlaması yapın.

  • Vücudunuzda (özellikle karın bölgesinde) aşırı sıvı birikimini engellemek için tuz kullanımınızı olabildiğince azaltın.Fazladan alacağınız az miktarda tuz bile vücudunuzda aşırı sıvı birikimine neden olacaktır.Ayrıca içtiğiniz su da belli oranda sınırlandırılmalıdır.Vücutta biriken aşırı sıvıyı boşaltmak için idrar söktürücü kullanılabilir.

  • Eğer karaciğer ensefalopatiniz varsa yiyeceklerinizdeki protein miktarını sınırlandırın.Ayrıca doktorunuz bu konuda ilaç tedavisine de başlayabilir.Vücuttaki toksik maddeleri bağırsaktan atmak için bazı durumlarda müshil kullanılabilir.

  • Günlük beslenmenizde yeterli miktarda kalorisi olan ürünleri tüketin.

  • Günlük olarak yeterli miktarda vitamin alın.

  • Kaşıntınız sizi çok rahatsız ediyorsa kaşıntı kremleri kullanın.

  • Sirozda karaciğer kapı toplar damarında aşırı basınç artışı olur.Bunu engellemek için kan basıncını dengeleyen ilaçlar kullanılabilir.Bu sayede aşırı kanamanın önüne geçilir.

  • Yemek borusundaki veya midedeki kanamalar acilen tedavi edilmelidir.Bunun için ilk başta vasopressin ilaçları damara verilerek kanama geçici olarak kontrol altına alınabilir.Ayrıca bazı durumlarda burundan mideye sokulacak bir tüple damarlara baskı yapılarak kanama durdurabilir.Bu şekilde durduramayan kanamalar ameliyat gerektirebilir.

  • İleri derecedeki sirozda karaciğer nakline ihtiyaç duyulabilir.

Sirozlu bir hastanın düzenli olarak karaciğer kanseri için tarama yaptırması faydalı olacaktır.

Siroz Tedavi Edilmezse Ne Olur?

  • Sirozlu hastalar diğer enfeksiyonlara daha kolay yakalanır.

  • Karaciğer gerekli enzimleri üretemediğinden besinler yeterli miktarda kana geçmez.Yetersiz beslenme sonucu aşırı kilo kayıpları yaşanır.

  • Yemek borusunda ve midedeki kanamalar hayati tehlikelere neden olabilir.

  • Karaciğer kanserine yakalanma riski artar.

  • Kandaki toksik maddeler beyne zarar verir.

Sirozdan Korunma Yolları

  • Aşırı alkol tüketmekten kaçının.

  • Sağlıklı beslenin.Besinlerinizdeki aşırı yağ karaciğer yağlanmasına bu durum da siroza neden olabilir.

  • Sağlıklı kilonuzda kalın,eğer fazla kilolarınız varsa bunlardan bir an önce kurtulun.

  • Temizlik kimyasallarını,ilaçları dikkatli kullanın.Aşırı ve gereksiz kullanımdan kaçının.Vücudunuza alacağınız her toksik maddeyi karaciğerinizin yok etmeye çalıştığını unutmayın.

  • Hepatit hastalığından korunun,korunma yöntemlerini bilmiyorsanız öğrenin.